Het onderwijs in de groepen 1 en 2 

We werken op De Hoeksteen planmatig aan de onderwijskundige ontwikkeling van de onderbouw binnen de school. De leerkrachten hebben een ´Handboek Onderbouw´ geschreven over het onderwijs aan kleuters. Hierin staat de manier van lesgeven en het leerlingvolgsysteem (het volgen van iedere leerling) in de groepen 1/2 beschreven. Met ons beredeneerd aanbod in het onderwijs aan jonge kinderen waarborgen we de doorgaande lijn en de kwaliteit.

Ons onderwijsconcept in de kleutergroepen: ‘Thematisch werken’.

De lesstof in de onderbouw wordt niet in vakken opgedeeld maar geïntegreerd aangeboden. Thematisch werken geeft samenhang aan alle activiteiten, waarbij ieder kind zich op eigen niveau verder kan ontwikkelen. De leerkrachten begeleiden en stimuleren het leerproces van ieder kind.

Bij een thema komen spelactiviteiten, werken met materialen, taal-, gespreks-, lees- en schrijf-, reken- en muziekactiviteiten aan bod. Alle activiteiten passen bij het thema van die periode. Elk thema heeft een aantal vaste onderdelen, waaronder het inrichten van een themahoek. De kinderen hebben altijd inbreng in het verloop van het thema.

Thematisch werken verhoogt de motivatie en betrokkenheid van de kinderen, ze worden enthousiast en ‘beleven wat ze leren’. Betrokkenheid heeft een positieve invloed op de werkhouding en de leerprestaties. Kinderen werken zelfstandig en nemen initiatief. Ieder kind kan op zijn niveau meedoen en zich verder ontwikkelen in zijn zone van naaste ontwikkeling.

De werkwijze in de groepen 1 en 2:

Tijdens themaweken werken we met het circuitmodel.

De kinderen werken in niveaugroepen en er worden verplichte opdrachten op hun eigen niveau (gelaagd) aangeboden. In dit soort opdrachten gaat het vooral om het aanleren van verschillende technieken en de cognitieve ontwikkeling. De kinderen ontwikkelen hierbij hun werkhouding, taakgerichtheid, cognitieve, expressieve, constructieve en motorische vaardigheden

·         Schatkistweken

In de onderbouw werken we met de methode Schatkist. Schatkist is een geïntegreerde kleuteruitgave voor taal, lezen en rekenen. Deze methode biedt binnen terugkerende thema’s spel- en werkvormen die nauw aansluiten bij de beleving en het niveau van kleuters. We werken zo op een structurele manier aan beginnende geletterdheid en beginnende gecijferdheid ter voorbereiding op het methodisch leesonderwijs, wat start in groep 3. Belangrijk hierbij is dat de kinderen taalbewust worden en tijdsbesef krijgen.

We gebruiken de nieuwe rekenmethode Wereld in Getallen voor kleuters als aanvulling.  Daarnaast koppelen we activiteiten aan routines zoals dagritmekaarten, etiketteren, gebruik van het keuzebord, de weekwijzer. Schatkist bevat diverse materialen zoals de pop Pompom, de Tijdwijzer, de Cijfermuur en de Lettermuur.

·         Parkeerweken

Als we geen schatkistweek, themaweek of circuitweek hebben, dan is er net zoals in groep 3 een parkeerweek. In de parkeerweek gebruiken we met name de ontwikkelingsmaterialen. Bovendien hebben de kinderen dan vooral de gelegenheid om alles wat ze geleerd hebben zelf toe te passen. De leerkracht kan dan, waar nodig, kinderen individueel verder helpen in hun ontwikkeling.

Het leerlingvolgsysteem

Om op bovengenoemde manier te werken, is een goed leerlingvolgsysteem en een goede klassenorganisatie van belang. We observeren en testen op verschillende momenten de kinderen in de groepen 1 en 2. Omdat er vanuit het ministerie geen vaste datum meer geldt waarvoor een 4-jarige naar groep 1 gaat, moeten we ook deze jonge leerlingen al goed volgen. Bij de jongsten nemen we in maart de Cito-toetsen voor groep 1 af. Nadat we een helder beeld hebben gekregen van de totale ontwikkeling van een kind, bepalen de leerkracht, de ib’er en de directeur, in overleg met de ouders, naar welke groep het kind zal gaan in het nieuwe schooljaar. De directeur beslist uiteindelijk.

·         Cito

Twee maal per jaar nemen we in groep 1 en 2 de Cito-toets Rekenen voor Kleuters en Taal voor Kleuters af. De leerkracht krijgt op deze manier een goed beeld van de ontwikkeling van een kind. Na afname bepalen we welke leerling in aanmerking komt voor nadere observatie. Dit zijn de kinderen met risicoscores. De leerkrachten en de ib’er bespreken welk kind er een onderdeel van het hulpprogramma gaat volgen. Voor deze kinderen maken we (na overleg met de ouders) een handelingsplan, zodat ze in de kleine kring extra uitleg en oefening krijgen. Ook maken we voor de heel goed scorende kinderen een (groeps)handelingsplan. Zij krijgen verrijkingsstof aangeboden.

·         Letterscreening

Aan het einde van groep 2 stelt de  leerkracht de letterkennis van de kinderen vast. Voor groep 3 ontstaat er zo een duidelijke beginsituatie.

Wij bepalen via observaties ook of bij de leerlingen nog andere (kleine) hiaten zitten in de ontwikkeling naar de leerstof in groep 3 toe. De ib’er kan dan de laatste maanden van groep 2 op een specifiek ontwikkelingsgebied extra instructie en hulp bieden ( voorschotbenadering). Uiteraard betrekken we ook de ouders hierbij.

·         SeoL

Dit is ons leerlingvolgsysteem voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Dit leerlingvolgsysteem hoort bij de methode voor de sociaal-emotionele ontwikkeling ‘Leefstijl’ die we op De Hoeksteen in alle groepen gebruiken.

Dagritmekaarten en weekwijzer

Binnen de rekenactiviteiten in de kleuterbouw is de ontwikkeling van tijdsbesef en tijdsbeleving van belang. We stimuleren dit door gebruik te maken van dagritmekaarten en  de weekwijzer van Schatkist. Ook hebben we in het klaslokaal een verjaardagskalender hangen. Tijdsbesef is voor jonge kinderen gekoppeld aan de seizoenen, aan het ritme van dag en nacht, aan het naar school en weer naar huis gaan en aan de dagelijkse gang van zaken op school.

Het ontwikkelen van de motoriek

In de kleutergroepen staat bewegingsonderwijs dagelijks op het rooster. We spelen 2x per dag een uur buiten op het schoolplein en vanaf de herfstvakantie tot de meivakantie gymmen we minimaal één keer per week in het speellokaal in de school. Bij zeer slecht weer gaan we niet naar buiten, maar gaan we extra gymmen in het speellokaal.

We werken aan de ontwikkeling van de fijne motoriek, zoals aan het voorbereidende schrijven, de ontwikkeling van de voorkeurshand, een correcte schrijfhouding en het leren van de juiste pen- of potloodgreep. We gebruiken voor de kinderen die woorden willen maken stempels, de computer, tijdschriften enz. Ook bieden we kinderen die hier interesse in hebben stoplichtletters en stoplichtcijfers aan. Zo leren ze de letters en cijfers met de juiste schrijfrichting te schrijven.

 

De voorbeeldkaart geven we in groep 2 mee aan de ouders van kinderen die er aan toe zijn, zodat zij de letters op de juiste manier kunnen voordoen.